واژه نامه - Vortaro

برای تایپ حروف کلاهدار اگر صفحه کلید شما اسپرانتو نیست از روش x استفاده کنید

abiogenezo
(1) تولید موجود زنده از ماده غیرزنده، ایجاد زندگی از مواد غیرآلی (2) خودزایی
aerobia
هوازی، هوا زیستی
agamia
تولید مثل شونده بدون (1) باروری (2) فاقد سلولهای جنسی، فاقد جنسیت
amitozo
تقسیم مستقیم یاخته
atrofio
عدم رشد یا رشد غیرطبیعی عضو
aŭtosomo
هر کروموزومی بجز کروموزوم های جنسی
binara
(1) دو شقی، دو عنصری، بر دوگانه، دوجزئی (2) دو ریشهای (3) دو دو یی:مبنای دو (4)
biosfero
سپهر زیستی یا مجموعه موجودات زنده کره زمین
blastemo
(1) ماده اولیه یاخته ها (2) گروهی از یاخته‌ها که یک اندام یا یک فرد را بوجود می‌آورند
blastodermo
غشای سلولی جدید جنینی
dieno
(1) ماده حاوی دو پیوند دوگانه Diurno= (2) C=C
dominanto
(1) درجه پنجم گام خصیصه مسلط، صفت بارز z نمایان (2) (3) ویژگی یا صفت غالب که در اولین نسل دو رگه ها ظاهر می‌شود
ekskrecio
ترشحات غیرمفید غده یا فضولات غدد
ekspektori
ماده مخاطی یا ترشحات مجرای تنفس را با سرفه دفع کردنtuskraĉi =
embrio
(1) مرحله اول شکل گیری جنین، رویان (3) گیاهکموجود (2) مرحله اولیه طرح نظریه و مشابه [مج] تخم (4)
embriogenezo
اشکال مراحل تکاملی جنین تا شکل نهایی آن
endodermo
پرده درونی سلول جنین در مراحل اولیه
fenotipo
خواص مشهود هر نوع موجود زنده
fetalizo
روال طبیعی حفظ طولانیتر صور مختلف شرایط جنینی در دوره زندگی انسان
filogenezo
سیر تکامل گروهیِ جانوران و گیاهان
fitogena
بوجود آمده از گیاهان
gameto
یاخته جنسی رسیده
geno
عامل انتقال خصایص ارثی
geotropismo
قابلیت گیاه در جهت گیری رشد تحت تأثیر قوه جاذبه زمین
gonokoko
میکروب سوزاک
gramo
محلول ید، یدید
heterosomo
کروموزومی که از نظر شکل شناسی با همانند خود در جنس دیگر متفاوت است
heterozigoto
موجود دارای صفات موروثی مغایر با والدین خود
hidrofila
(1) دارای گرایش یا علاقهمند آسان [درمورد کلوئیدها] به محیط آبدار (2) حل شونده در آب
homozigoto
واجد صفات پدر و مادر هر دو
karenco
فقدان یا کمبود یک یا تعدادی از عناصر تغذیه
kerno
(1) دانه وسط میوه (2) هسته یا مغز هر چیزی (3) قسمت مرکزی بوبین برق (4) دانه‌های خاکستری رشته مرکزی کابل (5) (7) Nukleoمغز یا مرکز اعصاب (6) قسمت مرکزی و اصلی چیزی یا موردی [مج]
kodono
واحدی در سیستم «کد» کروموزوم . N. Aژنتیکی
kolonio
(1) شهر خودمختار اساس نهاده شده توسط مهاجرین یونان باستان (2) ساخلوی جنگاوران رومی که در سرزمینهای اشغالی برپا گردیده و بهترین زمینهای مجاور آن مورد بهرهبرداری آنان قرار میگرفت (3) مستعمره، مستملکه (4) شهر یا محل سکونت جمعی از یک ملیت در سرزمینی دیگر …
kondicitareflekso
بازتاب شرطی
konduktoro
(1) متصدی داخل قطار شهری (2) حامل یا ناقل صفات غیر آشکار ارثی
konektivo
بافت همبند
kopulacio
(1) مقاربت جنسی و در جریاننتیجه تولید انواع موجودات (2) طبیعی اختلاط اسپرم مذکر و تخمک مؤنث و تشکیل نطفه (3) لقاح یا آمیزش سلولهای گیاهی
kromatino
ماده رنگ پذیر سفیده هسته سلول
kromosomo
کروموزوم
kronaksio
زمان لازم برای القاء یک عنصر عصبی بوسیله تحریک معین، سرعت تحریک پذیری یک ماده حیاتی بویژه در مورد عضلات و اعصاب
kruci
در] (1) بشکل صلیب در آوردن (2) راه دیگر را قطع کردن، از [مورد راه یا عابر عرض گذشتن (3) دو نژاد را ممزوج کردن، پیوند دادن
lizo
تجزیه و تلاشی، تحلیل: (1) تبدیل «ژل» به «سل» محلول کلوئیدی با اضافه کردن آب و تحتتأثیر آنزیمها (2) نابودی سلولها یا بافتها تحتتأثیر عوامل فیزیکی شیمیایی یا بیولژیکی (3) برگرداندن ماده به اجزای ترکیب دهنده آن
mekonio
مدفوع نوزاد بلافاصله پس از تولد
metabolo
سوخت و ساز، تمامی دگرگونیهای ساخت یا تخریب پروتوپلاسم بدن
mikro
میکرو: واژه آغازی در اول کلمات بسیار ریز [بویژه در طب] علمی بمعنی: (1) پیش از اسم] m یک ملیونیم (علامت اختصاری [اندازه‌هاmikrofarado, mikrookoko«مو») مثل
mikrobo
میکروب، تکسلولی تخمیر کننده یا گند زا یا بیماریزا
mikrokoko
باکتری بشکل گویچه
morfologio
(1) ترکیب شناسی، دانش شکلها و ترکیب ساختمانی موجودات زنده (2) مبحث دگرگونی شکل کلماتmorfemoscienco=
natura selektado
انتخاب طبیعی
ontogenezo
سیر تکاملی رشد و نمو از مرحله تخم یا تخمک تا مرحله بلوغ
organismo
مجموع اجزاء اعضای تشکیل دهنده موجود زنده
orimento
جرثومه، اندام رو به تکامل
ovo
(1) تخمک ماهیان، حشرات و غیره (2) تخم پرنده، تخم مرغ
pankreatino
عصاره لوزالمعده
patogena
بیماریزا
pigmento
(1) ماده ملونه پوست بدن (2) رنگدانه
planktono
موجودات ریز شناور آزاد بر سطح دریا مثل آغازیان- گمزادان و جلبکها
pseŭdopodo
شبه پا، پای کاذب، برجستگیهای گرد و کوتاه در آمیبها- لوکوسیتها که حرکت و جابجائی آنها را امکان پذیر می‌سازد
raso
(1) اصل و تبار، نسل، اصل و نسب (2) جنس (3) تیره، گونه (4) نژاد