تایپ حروف کلاهک‌دار اسپرانتو

اسپرانتو شش حرف خاص دارد: ‎ĉ‎،‏ ‎ĝ‎،‏ ‎ĥ‎،‏ ‎ĵ‎،‏ ‎ŝ‎ و ‎ŭ‎. روی بیشتر دستگاه‌ها می‌شود آن‌ها را با یک تنظیم ساده تایپ کرد.

روی گوشی

صفحه‌کلیدهای ‎Gboard‎ و ‎SwiftKey‎ زبان اسپرانتو را دارند:

  1. در تنظیمات صفحه‌کلید، زبان «‎Esperanto‎» را اضافه کنید.

  2. بسته به صفحه‌کلید، حرف‌های کلاهک‌دار یا کلید جداگانه دارند (مثلاً در ‎Gboard‎ اندروید به‌جای ‎q‎،‏ ‎w‎،‏ ‎x‎ و ‎y‎) یا با نگه داشتن حرف ساده ظاهر می‌شوند؛ مثلاً ‎c‎ را نگه دارید تا ‎ĉ‎ بیاید.

  3. با دکمهٔ کرهٔ زمین یا نگه داشتن کلید فاصله، میان فارسی و اسپرانتو جابه‌جا شوید.

روی آیفون، ‎SwiftKey‎ و اپلیکیشن‌های صفحه‌کلیدِ ویژهٔ اسپرانتو هم در فروشگاه هست.

روی رایانه

  • مک: چیدمان «‎ABC‎ – ‎Extended‎» را از تنظیمات صفحه‌کلید اضافه کنید. بعد ‎Option‎+6 و سپس حرف، کلاهک می‌گذارد (‎ĉ‎،‏ ‎ĝ‎،‏ ‎ĥ‎،‏ ‎ĵ‎،‏ ‎ŝ‎) و ‎Option‎+‎B‎ و سپس ‎u‎،‏ حرف ‎ŭ‎ را می‌سازد.

  • لینوکس: بیشتر توزیع‌ها چیدمان صفحه‌کلید «‎Esperanto‎» دارند.

  • ویندوز: برنامه‌های کوچک و رایگانی برای تایپ اسپرانتو هست. با جست‌وجوی «‎Esperanto keyboard Windows‎» پیدایشان می‌کنید.

متد ایکس (‎x-⁠sistemo‎)

وقتی تایپ حرف‌های خاص ممکن نیست، ‎x‎ را پس از حرف ساده می‌گذارند. چون ‎x‎ در الفبای اسپرانتو نیست، این روش هیچ ابهامی نمی‌سازد:

متد ایکس

حرف

‎cx‎

‎ĉ‎

‎gx‎

‎ĝ‎

‎hx‎

‎ĥ‎

‎jx‎

‎ĵ‎

‎sx‎

‎ŝ‎

‎ux‎

‎ŭ‎

برای نمونه، ‎cxambro‎ همان ‎ĉambro‎ (اتاق) است و ‎auxto‎ همان ‎aŭto‎ (خودرو).

  • بسیاری از سایت‌ها و برنامه‌ها متد ایکس را خودکار به حرف درست تبدیل می‌کنند.

  • در واژه‌نامهٔ ستاره سبز هم می‌توانید واژه را با متد ایکس جست‌وجو کنید. نشانی صفحه‌های واژه‌نامه هم به متد ایکس است، مثل ‎/wiki/cxambro‎.

متد اچ (‎h-⁠sistemo‎)

خود زامنهوف در «بنیاد اسپرانتو» پیشنهاد کرده بود که اگر چاپخانه حرف‌های خاص را نداشت، به‌جای کلاهک ‎h‎ بگذارند: ‎ch‎،‏ ‎gh‎،‏ ‎hh‎،‏ ‎jh‎،‏ ‎sh‎ و برای ‎ŭ‎ فقط ‎u‎. این روش ابهام دارد. مثلاً ‎flughaveno‎ (فرودگاه) از ‎flug‎ و ‎haveno‎ ساخته شده و ‎gh‎ در آن ‎ĝ‎ نیست. امروز متد ایکس رایج‌تر است.

الفبا و تلفظ

تایپ حروف اسپرانتو (‎ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ‎) روی گوشی و رایانه - ستاره سبز