پیشوندهای اسپرانتو
پیشوند پیش از ریشه می‌آید و معنی آن را عوض می‌کند. اسپرانتو چند پیشوند رسمی دارد و بیشتر حرف‌های اضافه هم پیشوند می‌شوند.
فهرست پیشوندها
پیشوند | معنی | نمونه |
|---|---|---|
mal- | ضد، وارونه | malbona: بد |
re- | دوباره، بازگشت | relegi: دوباره خواندن |
ek- | آغاز یا یک‌باره | ekdormi: به خواب رفتن |
ge- | هر دو جنس با هم | gepatroj: پدر و مادر |
dis- | پراکندگی، به هر سو | disdoni: پخش کردن |
bo- | خویشاوندی از راه ازدواج | bopatro: پدرزن، پدرشوهر |
eks- | سابق، پیشین | eksministro: وزیر پیشین |
fi- | زشت، ناپسند | fiulo: آدم پست |
mis- | نادرست، به اشتباه | misaŭdi: اشتباه شنیدن |
pra- | کهن، نسل دور | praavo: پدرِ پدربزرگ |
vic- | معاون، جانشین | vicprezidanto: معاون رئیس |
mal-: پرکاربردترین پیشوند
mal- واژهٔ ضد می‌سازد و نیمی از واژه‌های ضدِ رایج را رایگان به شما می‌دهد:
واژه | ضد |
|---|---|
bona: خوب | malbona: بد |
granda: بزرگ | malgranda: کوچک |
longa: بلند | mallonga: کوتاه |
juna: جوان | maljuna: پیر |
varma: گرم | malvarma: سرد |
riĉa: پولدار | malriĉa: فقیر |
facila: آسان | malfacila: دشوار |
amiko: دوست | malamiko: دشمن |
lumo: روشنایی | mallumo: تاریکی |
fermi: بستن | malfermi: باز کردن |
mal- ضد می‌سازد، نه منفی. malbona یعنی «بد»، نه «نه‌چندان خوب». برای منفی پیشوند ne- می‌آید: nekonata (ناشناخته).
ek-: آغاز یا یک‌باره
dormi (خوابیدن) ← ekdormi (به خواب رفتن)
krii (فریاد زدن) ← ekkrii (یکهو فریاد زدن)
vidi (دیدن) ← ekvidi (چشمش به… افتادن)
re-: دوباره و بازگشت
veni (آمدن) ← reveni (برگشتن)
doni (دادن) ← redoni (پس دادن)
vidi (دیدن) ← revidi (دوباره دیدن): Ĝis revido! (تا دیدار دوباره!)
ge-: هر دو جنس
gepatroj: پدر و مادر
gefratoj: خواهر و برادرها
geedzoj: زن و شوهر
gesinjoroj: خانم‌ها و آقایان
حرف اضافه به‌عنوان پیشوند
واژه | ساخت | معنی |
|---|---|---|
eniri | en-ir-i | وارد شدن |
eliri | el-ir-i | بیرون رفتن |
aliĝi | al-iĝ-i | پیوستن، ثبت‌نام کردن |
transiri | trans-ir-i | گذشتن از |
subskribi | sub-skrib-i | امضا کردن |
kunlabori | kun-labor-i | همکاری کردن |
priparoli | pri-parol-i | گفت‌وگو کردن دربارهٔ |
alveni | al-ven-i | رسیدن |